Oekraïense wafels Leis "Khrustyashka" met melkchocoladesmaak, 300 g

Wafels behoren tot de oudste zoetigheden van Europa: hun "voorouders" verschenen in het Neolithicum als eenvoudige platte broden gemaakt van graanpap, gebakken op hete stenen. De vorm die we vandaag kennen – dun deeg gebakken tussen twee metalen platen met een patroon – ontwikkelde zich in de Middeleeuwen en raakte wijdverspreid in de 18e en 19e eeuw.

De voorlopers van wafels waren platte broden gemaakt van gemalen graan, die al in het Neolithicum (ca. 6000-2000 v.Chr.) op hete stenen werden gebakken. Later, in het oude Griekenland, werden obelio's – platte broden gebakken tussen twee metalen platen – beschouwd als het directe prototype van wafels.

Rond de 13e eeuw duiken er in Europa gedocumenteerde vermeldingen van wafels op; in die tijd werden ze vooral in de huizen van de adel geserveerd, omdat het recept en de benodigdheden duur waren. Het eerste gedrukte wafelrecept verscheen in 1735 in een kookboek.

Het woord "wafel" komt van het Duitse "Waffel", dat weer afkomstig is van het Middelnederlandse "wafel". In België en Frankrijk werden wafels een onderdeel van hun nationale culinaire cultuur.

Vroege versies waren vaak hartig of lichtzoet, maar tegen de 16e eeuw waren wafels een populaire snack geworden op kermissen en religieuze festivals in België en Frankrijk. Volgens de overlevering creëerde de persoonlijke chef-kok van de prins-bisschop van Luik in de 18e eeuw een zoetere versie – de latere Luikse wafel – met klontjes kristalsuiker die een gekaramelliseerde korst vormden.